شرکت نسبی یکی از انواع شرکت های تجاری است که بر اساس قانون تجارت ایران، بین دو یا چند نفر برای انجام امور تجاری و با مسئولیت متناسب با میزان سرمایه هر شریک تشکیل می شود.
ثبت شرکت نسبی بیشتر در کسب وکارهای خانوادگی و بین افراد معتمد کاربرد دارد و برخلاف شرکت های سرمایه ای (مانند سهامی یا با مسئولیت محدود)، مسئولیت شرکا به نسبت سرمایه ای که در شرکت دارند تعیین می شود.
شرکت نسبی چیست؟
مطابق ماده ۱۸۳ قانون تجارت، شرکت نسبی شرکتی است که برای امور تجاری بین دو یا چند نفر تشکیل می شود و مسئولیت هر شریک در قبال بدهی های شرکت، به نسبت سرمایه ای است که در شرکت دارد.
به بیان ساده تر، اگر یکی از شرکا ۳۰٪ از سرمایه شرکت را در اختیار داشته باشد، در صورت بدهی یا زیان، تا همان ۳۰٪ از بدهی ها مسئول است.
ویژگی های اصلی شرکت نسبی:
- تأسیس بر پایه اعتماد میان شرکا
- مسئولیت نسبی هر شریک متناسب با آورده او
- مناسب برای فعالیت های خانوادگی یا صنفی
- الزام به درج عبارت «نسبی» در نام شرکت
تفاوت شرکت نسبی با شرکت تضامنی
| ویژگی | شرکت نسبی | شرکت تضامنی |
|---|---|---|
| مسئولیت شرکا | به نسبت سرمایه | نامحدود و تضامنی |
| ریسک مالی | کمتر | بیشتر |
| نوع سرمایه | آورده نقدی یا غیرنقدی | معمولاً نقدی |
| استفاده در | فعالیت های محدود و خانوادگی | فعالیت های پرریسک و بزرگ |
شرایط ثبت شرکت نسبی
برای ثبت شرکت نسبی رعایت موارد زیر الزامی است:
- تعداد شرکا:
حداقل دو شریک برای ثبت شرکت نسبی الزامی است. - سرمایه اولیه:
محدودیتی برای میزان سرمایه تعیین نشده اما باید در اظهارنامه قید شود. - نام شرکت:
عبارت «شرکت نسبی» باید در ابتدای نام شرکت قید شود. - موضوع فعالیت:
فعالیت شرکت باید تجاری باشد و در اساسنامه به روشنی ذکر شود. - تقسیم سود و زیان:
بر اساس نسبت آورده هر شریک تعیین می شود مگر اینکه در اساسنامه ترتیب دیگری قید شده باشد.
مدارک لازم برای ثبت شرکت نسبی
- کپی شناسنامه و کارت ملی شرکا
- گواهی عدم سوء پیشینه برای مدیران
- اظهارنامه و اساسنامه شرکت
- صورتجلسه مؤسسین و انتخاب مدیران
- گواهی واریز سرمایه به حساب شرکت در شرف تأسیس
- مجوز فعالیت (در صورت نیاز به مجوز خاص)
مراحل ثبت شرکت نسبی
- ثبت اطلاعات در سامانه ثبت شرکت ها
ورود به سامانه irsherkat.ssaa.ir و ثبت اطلاعات شرکا، موضوع فعالیت و نام شرکت. - تأیید نام شرکت
انتخاب نامی که شامل عبارت «نسبی» باشد و تکراری نباشد. - ارسال مدارک به اداره ثبت شرکت ها
پس از تأیید اولیه، مدارک به صورت فیزیکی یا آنلاین ارسال می شود. - بررسی کارشناسی و صدور آگهی تأسیس
پس از تأیید مدارک، شرکت به صورت رسمی ثبت شده و آگهی تأسیس در روزنامه رسمی منتشر می شود.
هزینه و زمان ثبت شرکت نسبی
- هزینه ثبت: شامل حق الثبت، هزینه روزنامه رسمی و سایر هزینه های قانونی است.
- زمان ثبت: معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز کاری بسته به حجم کار اداره ثبت شرکت ها طول می کشد.
مزایا و معایب شرکت نسبی
مزایا:
- ساختار ساده و کم هزینه
- اعتماد متقابل بین شرکا
- مسئولیت محدودتر از شرکت تضامنی
- مناسب برای کسب وکارهای خانوادگی
معایب:
- محدودیت در جذب سرمایه گذار جدید
- مسئولیت نسبی شرکا در قبال بدهی ها
- عدم امکان عرضه سهام عمومی
تغییرات و انحلال شرکت نسبی
در صورت تغییر ترکیب شرکا، سرمایه یا مدیران، باید صورتجلسه تغییرات تنظیم و در سامانه ثبت شرکت ها بارگذاری شود.
انحلال شرکت نیز طبق تصمیم اکثریت شرکا یا در صورت ورشکستگی انجام می شود و فرآیند تصفیه مطابق مقررات قانون تجارت صورت می گیرد.
سوالات متداول درباره ثبت شرکت نسبی
بله، پس از ثبت در اداره ثبت شرکت ها، شرکت نسبی شخصیت حقوقی پیدا می کند.
بله، ولی فقط به نسبت سرمایه ای که در شرکت دارند.
حداقل دو نفر.
خیر، تنها برای فعالیت های تجاری تأسیس می شود.
جمع بندی
ثبت شرکت نسبی گزینه ای مناسب برای افرادی است که قصد دارند با اعتماد متقابل و مسئولیت متناسب با آورده خود وارد فعالیت تجاری شوند.
این نوع شرکت بیشتر در مشاغل خانوادگی، صنفی و محدود به کار می رود و از نظر قانونی ساختاری ساده و شفاف دارد.
برای دریافت مشاوره و انجام مراحل ثبت شرکت نسبی با اطمینان و سرعت بالا، با کارشناسان ثبت دلتا در تماس باشید.